Các yếu tố quyết định thời điểm uống thuốc trong ngày để đem lại hiệu quả tối ưu và hạn chế được một số tác dụng phụ

08:27:19 08/10/2016        3375 lượt xem

1. Mục đích dùng thuốc

ví dụ

  • Thuốc ngủ uống vào buổi tối trước khi đi ngủ
  • Thuốc hạ sốt- giảm đau uống khi có sốt có đau

2. Dược lý thời khắc

( nghĩa là ảnh hưởng của nhịp thời gian đối với tác dụng sinh học của thuốc)

Ví dụ:

Các thuốc corticoid ( prednisonlon, metylprednisolon, dexamethason…) nên uống vào buổi sáng khoảng 6-8 giờ, vì đây là thời điểm nồng độ hydrocortisone trong máu đạt nồng độ cao nhất trong ngày. Uống thuốc nhóm corticoid vào thời điểm này sẽ không phá vỡ nhịp sinh lý hoạt động của tuyến thượng thận và ít gây hiện tượng ức chế trục dưới đồi- tuyên yên- tuyến thượng thận.

Thuốc chống tăng huyết áp nên uống vào buổi sáng vì sự tăng huyết áp thường thay đổi vào buổi trưa, chiều

Thuốc giảm tiết acid dịch vị HCL nên uống vào buổi tối trước khi đi ngủ vì sự tiết acid cơ bản tiết ra nhiều vào ban đêm hơn là sáng sớm.

3. Tương tác của thuốc với thức ăn:

Đa phần những trường hợp thức ăn làm tăng hấp thu thuốc đều được tận dụng để tăng nồng độ thuốc trong máu, tuy nhiên những thuốc có khoảng trị liệu hẹp có thể gây độc thì lại phải tránh uống vào bữa ăn

Những thuốc bị thức ăn làm giảm hấp thu thì phải uống xa bữa ăn, các trường hợp còn lại nên uống vào bữa ăn để giảm tác dụng phụ trên ống tiêu hóa.

4. Tương tác giữa thuốc với thuốc

Chỉ có tương tác thuốc ở giai đoạn hấp thu là có thể giải quyết bằng thời điểm dùng thuốc ( nên uống cách nhau ít nhất 2 giờ), đối với các thuốc tương tác ở giai đoạn phân bố, chuyển hóa, thải trừ đều không áp dụng được cách này vì vị trí tương tác xảy ra trong máu.

Như vậy, việc uống thuốc tùy tiện không đúng nguyên tắc sẽ dẫn đến những hậu quả khó lường trước, ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả điều trị.

Ds Dương Thị Yên sưu tầm

Bạn vui lòng chờ trong giây lát...Đang xử lý